Helo bawb,
Mae’r rhan fwyaf ohonom yn Trawsnewid Cymru yn gweithio ym maes iechyd yng Nghymru, mewn rhyw ffordd neu gilydd.
Does dim prinder syniadau am yr hyn sydd angen ei wella ym maes iechyd a gofal yng Nghymru. Mae amseroedd aros, oedi wrth ryddhau cleifion o’r ysbyty, pwysau ar y gweithlu a’r galw cynyddol yn parhau i fod yn heriau mawr. Ond er ein bod yn aml yn trafod beth sydd angen newid, rydym yn treulio llai o amser yn ystyried sut rydym yn sicrhau bod y newid hwnnw’n digwydd.
Mae’n hawdd dod i’r casgliad mai mwy o arian, mwy o dechnoleg neu ailstrwythuro arall yw’r ateb. Mae gan bob un o’r rhain ran i’w chwarae. Ond mae straeon y mis hwn yn awgrymu bod rhywbeth arall yr un mor bwysig: y ffordd rydym yn mynd ati i gyflawni newid.
Rydym yn aml yn barnu iechyd a gofal yn ôl y canlyniadau rydym yn eu gweld, fel amseroedd aros, oedi ambiwlansys neu berfformiad ysbytai. Ond y tu ôl i bob canlyniad mae cyfres o benderfyniadau ynghylch sut mae gwasanaethau’n cael eu dylunio, eu darparu a’u gwella.
Mae cylchlythyr y mis hwn yn dwyn ynghyd straeon sy’n edrych y tu hwnt i’r penawdau. Maent yn dangos nad yw gwella gofal iechyd yn ymwneud â datrys problemau heddiw yn unig. Mae’n ymwneud â chreu’r amodau ar gyfer gwneud penderfyniadau gwell, darparu gwasanaethau gwell a chynnig profiadau gwell dros amser.
Newyddion digidol Cymru y mis hwn
Sut mae ymchwil a dylunio yn trawsnewid llythyrau brechu
Mae Iechyd a Gofal Digidol Cymru yn esbonio sut mae ailgynllunio llythyrau apwyntiadau brechu drwy ymchwil gyda defnyddwyr a dylunio cynnwys yn debygol o arbed mwy na £41,000 y flwyddyn. Profodd y tîm ddyluniadau dwyieithog newydd gyda’r cyhoedd, gan wneud gwybodaeth bwysig yn haws i’w gweld, gwella hygyrchedd a chreu dull y gellir ei ailddefnyddio ar gyfer cyfathrebiadau’r GIG yn y dyfodol. Mae hyn yn dangos sut gall buddsoddi mewn dylunio sy’n canolbwyntio ar y defnyddiwr wella profiad pobl o wasanaethau cyhoeddus, gan sicrhau arbedion sylweddol ar yr un pryd.
Y tîm oedd y seilwaith
Mae Anne Marie Cunningham yn myfyrio ar sut y llwyddodd Cymru i adeiladu System Imiwneiddio Cymru mewn llai na phum mis drwy ddibynnu ar dîm amlddisgyblaethol profiadol oedd eisoes yn deall gwasanaethau imiwneiddio ac yn gallu addasu’n gyflym wrth i’r gofynion newid. Yn hytrach na chaffael system newydd, bu’r tîm yn gweithio’n agos gyda staff rheng flaen, yn gwella’r gwasanaeth yn barhaus ac yn adeiladu system a gefnogodd un o raglenni brechu COVID-19 cyflymaf y byd. Mae’r stori’n dangos gwerth buddsoddi mewn timau digidol sefydlog sydd â gwybodaeth ddofn o’r maes, yn hytrach na dibynnu ar brosiectau tymor byr.
Llwybr y drain: chwe mis cyntaf arwain newid ym maes gofal iechyd
Mae Ayala Gordon yn ysgrifennu am ei chwe mis cyntaf fel Perchennog Gwasanaeth yn GIG Cymru, gan edrych ar yr hyn sydd ei angen i arwain trawsnewid digidol mewn amgylchedd gofal iechyd cymhleth. Mae’n dadlau bod cynnydd yn dibynnu llai ar fod â’r holl atebion, ac yn fwy ar feithrin ymddiriedaeth, croesawu safbwyntiau gwahanol, creu lle i ddysgu a helpu timau amlddisgyblaethol i weithio drwy gymhlethdod gyda’i gilydd. Mae’n cynnig safbwynt gonest ar yr arweinyddiaeth, y perthnasoedd a’r diwylliant sydd eu hangen i sicrhau newid parhaol mewn gwasanaethau cyhoeddus digidol.
Beth yw “gofal rhagorol” mewn gwirionedd, ac a yw gwasanaethau’n mesur yr hyn sy’n bwysig?
Mae Ben Eaton o Llais yn dadlau y dylid barnu ansawdd ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yn ôl profiadau pobl, nid yn unig drwy fframweithiau sefydliadol na mesurau perfformiad. Gan dynnu ar Egwyddorion y Bobl Llais, mae’n gwneud yr achos dros ddefnyddio profiadau byw ochr yn ochr ag ymchwil a data gweithredol i lywio penderfyniadau a gwella gwasanaethau. Mae’r erthygl yn dangos pam mae deall profiadau go iawn pobl o ofal yn hanfodol i ddylunio, mesur a darparu gwasanaethau cyhoeddus gwell.
Gofal brys ac argyfwng y GIG – system dan bwysau parhaus
Mae Archwilio Cymru yn dod â chanfyddiadau ei waith diweddar ar ofal brys ac argyfwng ynghyd, gan dynnu sylw at y pwysau parhaus ar draws y GIG er gwaethaf cyllid ychwanegol a mentrau newydd. Mae’r adroddiad yn nodi heriau parhaus, gan gynnwys oedi wrth drosglwyddo cleifion o ambiwlansys, oedi wrth ryddhau cleifion o’r ysbyty, prinder gweithlu a diffyg rhannu data effeithiol. Mae hefyd yn nodi chwe chwestiwn i Lywodraeth Cymru, GIG Cymru ac awdurdodau lleol eu hystyried. Mae’r adroddiad yn atgyfnerthu’r angen am arweinyddiaeth ar draws y system, defnydd gwell o ddata a chydweithio parhaus rhwng iechyd a gofal cymdeithasol i wella canlyniadau i bobl Cymru.
Cysylltu systemau i wella llif cleifion ar draws iechyd a gofal
Mae Comisiwn Bevan wedi cyhoeddi papur newydd sy’n edrych ar sut gall cydlynu gwell rhwng gwasanaethau iechyd a gofal wella llif cleifion, lleihau amseroedd aros a sicrhau canlyniadau gwell. Mae’r papur yn nodi saith cam lle mae oedi ac aneffeithlonrwydd yn digwydd, ac yn dadlau bod atal, partneriaethau cryfach a helpu pobl i reoli eu hiechyd eu hunain yn allweddol i leihau’r pwysau ar y system. Mae’n symud y ffocws o wella gwasanaethau unigol i wella’r ffordd mae’r system iechyd a gofal gyfan yn gweithio gyda’i gilydd.
Digwyddiadau i ddod
Wythnos Gwasanaethau 2026 - 29 Mehefin i 3 Gorffennaf. Wythnos o ddigwyddiadau ar-lein ynglŷn â darparu gwasanaethau cyhoeddus. Amserlen llawn.
Founders Night Swansea – 7 Gorffennaf, 6.00pm, Tramshed Tech, Abertawe.