Helo bawb!
Wrth i’r flwyddyn ddod i ben, rydyn wedi bod yn cymryd amser i fyfyrio ar yr hyn sydd wedi bod yn flwyddyn brysur ac egniol i Trawsnewid Cymru. Mae llawer o’r gwaith wedi digwydd yn dawel mewn sgyrsiau, meddwl ar y cyd a chamau bach ymlaen, ond mae wedi teimlo fel blwyddyn o adeiladu momentwm go iawn.
Rydyn ni wedi dal rhai o’r myfyrdodau hynny mewn blog newydd, 2025: blwyddyn o adeiladu momentwm.
Rydyn ni hefyd eisiau dweud diolch o galon i bawb sydd wedi ein cefnogi eleni drwy ddarllen, rhannu, herio ein meddwl, mynychu digwyddiadau, a rhoi i’n ariannwr torfol i’n helpu i argraffu a rhannu’r adroddiad. Mae eich cefnogaeth wedi gwneud y gwaith hwn yn bosibl.
Etholiad y Senedd 2026
Gyda’r etholiad Seneddol yn nesáu, mae’r flwyddyn nesaf yn bwysig. Bydd y penderfyniadau a wneir nawr yn siapio sut mae gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru yn cael eu hariannu, eu dylunio a’u cyflawni dros y degawd nesaf.
Os ydych chi’n poeni am ddyfodol gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru ac yn teimlo y gallwch chi gymryd rhan, dyma rai ffyrdd syml o wneud hynny:
-
Darllen a rhannu’r adroddiad a’r blogiau. Defnyddiwch nhw i ddechrau sgyrsiau yn eich timau, rhwydweithiau a sefydliadau.
-
Siarad am ddigidol a dylunio gwasanaethau y tu hwnt i “dechnoleg”. Gofynnwch gwestiynau am sut mae gwasanaethau’n diwallu anghenion go iawn, sut mae penderfyniadau’n cael eu gwneud, a phwy sy’n cael ei gynnwys neu ei eithrio.
-
Ymuno â’r sgwrs. Cymryd rhan yng nghymuned Cymru Ddigidol, mynychu digwyddiadau, neu gyfrannu at drafodaethau agored fel sesiynau dangos a dweud.
-
Ymgysylltu’n wleidyddol, yn eich ffordd eich hun. Gofynnwch i ymgeiswyr a phleidiau beth yw eu cynlluniau ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus, gallu digidol a meddwl hirdymor yng Nghymru.
-
Aros mewn cysylltiad. Dilynwch ein gwaith, rhannwch adborth, a helpwch ni i barhau i adeiladu hyn yn y gweithred agored.
Ni ddaw newid o un sefydliad nac o un adroddiad. Fe ddaw o lawer o bobl yn tynnu i’r un cyfeiriad, dros amser.
Newyddion digidol y mis hwn yng Nghymru
Deallusrwydd artiffisial mewn gofal sylfaenol
Mae Dr Rebecca Payne, Meddyg Teulu ac Uwch Ddarlithydd Clinigol ym Mhrifysgol Bangor, a chyd-awduron eraill yn trafod y defnydd cynyddol o ddeallusrwydd artiffisial mewn gofal sylfaenol. Mae’r papur yn dangos y gall offer AI gefnogi diagnosis a lleihau’r pwysau ar wasanaethau, ond bod eu heffaith wirioneddol yn dibynnu ar sut maen nhw’n cael eu cyflwyno i ymarfer clinigol bob dydd. Gofal sylfaenol yw’r man lle mae ymddiriedaeth, diogelwch a mynediad ar eu mwyaf bregus, ac mae’n rhaid i AI gefnogi barn glinigol a pherthnasoedd, nid tanseilio’r rheini.
–
Lansiad gwefan Cymru Ddigidol
Ers GovCamp Cymru, mae Benjy Stanton, Monika Swiatek a Nia Campbell wedi bod yn gweithio ar brosiect cymunedol i rannu adnoddau digidol yng Nghymru. Mae’r wefan bellach yn fyw, a byddent wrth eu bodd yn clywed eich barn a’ch syniadau am beth arall ddylai gael ei gynnwys.
–
Cynllun AI i Gymru
Mae Llywodraeth Cymru yn amlinellu ei cynllun AI i Gymru, gan ddisgrifio sut y dylid datblygu a defnyddio deallusrwydd artiffisial mewn ffyrdd moesegol a dibynadwy sy’n cyd-fynd â gwerthoedd Cymru. Er bod yr uchelgais i’w groesawu, mae’r cynllun yn dibynnu’n drwm ar botensial y dyfodol. Ni fydd AI ar ei ben ei hun yn trwsio bylchau sylfaenol mewn cyflawni, arweinyddiaeth na gallu, ac heb sylfeini cryfach yn y ffordd mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio heddiw, mae perygl gwirioneddol y bydd AI yn ychwanegu cymhlethdod yn hytrach na gwella canlyniadau.
–
StatsCymru wedi’i ail-ddychmygu
Mae Stephanie Howarth, Prif Ystadegydd Llywodraeth Cymru, yn egluro’r gwaith o ailadeiladu ac ail-lansio gwefan StatsCymru ar ffurf beta, gyda ffocws ar wneud ystadegau Cymru yn haws eu canfod, eu defnyddio a’u rhannu. Mae StatsCymru yn sail i benderfyniadau sy’n seiliedig ar dystiolaeth ledled Cymru, ac mae gwasanaeth data cliriach a mwy defnyddiol yn helpu pawb – o ddadansoddwyr i’r cyhoedd – i gyrraedd y mewnwelediad cywir yn gyflymach.
–
Y Pumed Llawr – digwyddiad byw
Mae Aelod o’r Senedd Lee Waters yn trafod datganoli a sut mae system wleidyddol Cymru yn gweithio yn ymarferol, mewn digwyddiad byw “Y Pumed Llawr”. Mae llawer o’r rhwystrau “digidol” mewn gwasanaethau cyhoeddus yn wleidyddol ac yn strwythurol, ac mae deall y system yn helpu timau i ddewis tactegau sy’n realistig (ac i wybod ble mae dylanwad mewn gwirionedd).
–
Mae sesiynau dangos a dweud yn adeiladu ymddiriedaeth
Mae Joshua Hunt, Pennaeth Cyflawni Agile yn Iechyd a Gofal Digidol Cymru, yn esbonio sut wnaeth show and tells brechu helpu i adeiladu ymddiriedaeth, dealltwriaeth ar y cyd a momentwm ar draws sefydliadau. Mae sesiynau dangos a dweud rheolaidd ac agored yn ffordd ymarferol o leihau dyblygu, datgelu risgiau cyflawni yn gynnar, a helpu timau i ddysgu gyda’i gilydd mewn gwasanaethau cymhleth, aml-bartner.
–
Lansiad llyfrgell patrymau gwasanaeth
Mae’r Ganolfan Gwasanaethau Cyhoeddus Digidol wedi lansio llyfrgell patrymau gwasanaeth, sy’n cynnig atebion ymarferol y gellir eu hailddefnyddio i broblemau cyffredin fel gwneud cais, archebu neu dalu. Mae’n helpu timau i ddylunio gwasanaethau digidol sy’n gyflymach i’w hadeiladu, yn haws i’w defnyddio, ac yn hygyrch yn Gymraeg a Saesneg.
–
Degawd o wahaniaeth
Mae Rob Thomas, Prif Weithredwr Cyngor Bro Morgannwg, a Tom Bowring, Cyfarwyddwr Adnoddau Corfforaethol, yn myfyrio ar ddeg mlynedd Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) a’r hyn mae wedi’i newid yn ymarferol. Mae’n tynnu sylw at y bwlch rhwng uchelgais hirdymor a gwneud penderfyniadau o ddydd i ddydd, a’r hyn sydd angen i arweinwyr llywodraeth leol ei wneud yn wahanol i droi’r Ddeddf yn newid gwirioneddol a chynaliadwy.
Digwyddiadau i ddod
Dangos a dweud y llyfrgell patrymau gwasanaeth
Mae CDPS yn cynnal sesiwn dangos a dweud lle bydd y tîm yn rhannu cynnydd ar y llyfrgell patrymau gwasanaeth newydd, i helpu timau gwasanaethau cyhoeddus i adeiladu gwasanaethau cyson sy’n canolbwyntio ar ddefnyddwyr yn gyflymach.
–
Galwad am siaradwyr
Mae Llywodraeth Cymru yn galw am siaradwyr a hwyluswyr i gyfrannu sesiynau a gweithdai ymarferol ar gyfer digwyddiad UX yn 2026.
Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda i bawb! 🎄